Ολοκληρώθηκαν οι εργασίες του διεθνούς επιστημονικού συνεδρίου με θέμα: «Η Θεολογία ως Μαρτυρία: Το Ιεραποστολικό και Εκκλησιαστικό Όραμα του Αρχιεπισκόπου Τιράνων, Δυρραχίου και πάσης Αλβανίας κυρού Αναστασίου [Γιαννουλάτου]. Εκδήλωση εις Μνήμην του ενός Έτους από την Εκδημία του», που πραγματοποιήθηκε 16-18 Ιανουαρίου 2026, στο Συνοδικό Μέγαρο της Εκκλησίας της Ελλάδος. Το συνέδριο διοργάνωσε ο σύλλογος φίλων των διαπολιτισμικών, διαθρησκευτικών και Ορθόδοξων ιεραποστολικών σπουδών «Μνήμη και Πρωτοπορία», σε συνεργασία με το Εργαστήριο Θρησκειολογίας και Βιοηθικής των Θρησκειών «Βασίλειος Φανάρας» του Τμήματος Κοινωνικής Θεολογίας και Θρησκειολογίας του ΕΚΠΑ και το Εργαστήριο Κανονικού Δικαίου του Τμήματος Κοινωνικής Θεολογίας και Θρησκειολογίας του ΕΚΠΑ, όπως και τη Σχολή του Sankt Ignatios College, Södertälj, Σουηδία.

Η Μνήμη και Πρωτοπορία είναι φορέας που υποστηρίζει τη συνέχιση του έργου του μακαριστού αρχιεπισκόπου, ιδίως στο πεδίο των ιεραποστολικών, διαθρησκευτικών και ιεραποστολικών σπουδών. Τα δύο Εργαστήρια του ΕΚΠΑ τίμησαν την εμβληματική προσωπικότητα του Αναστασίου, ο οποίος διετέλεσε για πολλά έτη Καθηγητής της Θρησκειολογίας στο Τμήμα Κοινωνικής Θεολογίας, και συνδίαζε πάντα την επιστημονική και την ποιμαντική/ιεραποστολική ιδιότητα. και ουδέποτε έπαυσε πολυτρόπως να διατηρεί σχέσεις με το ΕΚΠΑ. Το Συνέδριο τιμήθηκε με την παρουσία του Μακαριωτάτου Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Ιερωνύμου Β΄ ο οποίος απηύθυνε εγκάρδιο χαιρετισμό κατά την εναρκτήρια συνεδρία της 16ης Ιανουαρίου 2026. Χαιρετισμούς επίσης απηύθυναν και κόσμησαν με την παρουσία τους ο Μητροπολίτης Λαοδικείας κ. Θεοδώρητος, εκπρόσωπος του Οικουμενικού Πατριάρχη, ο Πρωτοπρεσβύτερος Χερουβείμ Μουστάκας, εκπρόσωπος του Πατριάρχη Ιεροσολύμων, ο Καθηγητής Χρήστος Καραγιάννης, Αντιπρύτανης Διοικητικών Υποθέσεων Φοιτητικής Μέριμνας και Δια Βίου Μάθησης του ΕΚΠΑ, η Γενική Γραμματέας Αποδήμου Ελληνισμού και Δημόσιας Διπλωματίας κ. Μάιρα Μυρογιάννη. Τους Συνέδρους καλωσόρισε εκ μέρους όλων των φορέων της διοργάνωσης η Πρόεδρος του Συλλόγου “Μνήμη και Πρωτοπορία” Δρ Εύη Βουλγαράκη-Πισίνα, ΕΔΙΠ του Τμήματος Κοινωνικής Θεολογίας και Θρησκειολογίας του ΕΚΠΑ στην Ιεραποστολική, ενώ απηύθηναν σύντομο χαιρετισμό και οι εκπρόσωποι των λοιπών φορέων διοργάνωσης, η Καθηγήτρια Κίρκη Κεφαλέα, Πρόεδρος του Τμήματος Κοινωνικής Θεολογίας και Θρησκειολογίας και Διευθύντρια του Εργαστηρίου Θρησκειολογίας και Βιοηθικής των Θρησκειών «Βασίλειος Φανάρας» (ΕΚΠΑ), η Καθηγήτρια Ειρήνη Χριστινάκη, Διευθύντρια του Εργαστηρίου Κανονικού Δικαίου (ΕΚΠΑ), ο Καθηγητής Michael Hjälm, Κοσμήτορας του Sankt Ignatios College. Την εναρκτήρια και κεντρική ομιλία του Συνεδρίου εκφώνησε ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Απολλωνίας και Φίερι κ. Νικόλαος. Το Σάββατο της 17ης Ιανουαρίου 2026, δεύτερη ημέρα εργασιών του Συνεδρίου συμμετείχαν με πρωτότυπες εισηγήσεις ακαδημαϊκοί και ερευνητές από τη Σουηδία, την Κένυα, τη Ρουμανία, την Αλβανία και την Ελλάδα. Συγκεκριμένα συμμετείχαν με εισηγήσεις ο Ομ. Καθηγητής Στέλιος Παπαλεξανδρόπουλος, με γνωστικό αντικείμενο “Θρησκειολογία” (ΕΚΠΑ), ο Αθανάσιος Παπαθανασίου, Αναπλ. Καθηγητής Ιεραποστολικής (Ανώτατη Εκκλησιαστική Ακαδημία Αθηνών), η Δρ Εύη Βουλγαράκη-Πισίνα (ΕΚΠΑ), η Καθηγήτρια Κανονικού Δικαίου Ειρήνη Χριστινάκη (ΕΚΠΑ), ο Δρ Νίκος Τσιρέβελος με γνωστικό αντικείμενο “Ιεραποστολική, Διαπολιτισμική Χριστιανική Μαρτυρία και Επικοινωνία” (ΕΔΙΠ, ΑΠΘ), ο Δρ Διονύσιος Σκλήρης, Δρ Ελληνικών Σπουδών, ο πρωτοπρεσβ. Δρ Εμμανουήλ Παπαμικρούλης, Δρ Κανονικού Δικαίου και Γραμματέας του Γραφείου Διορθοδόξων Σχέσεων της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος, ο Rev. Dr. John Ngige Njoroge (Kenya Methodist University), ο Rev. Prof. Cristian Sebastian Sonea (Πανεπιστήμιο Babeș-Bolyai), ο Rev. Dr. Milutin Janjic (Sankt Ignatios College), ο Καθηγητής Risto Jukko (Global Mission Director Evangelical Lutheran Church, University of Helsinki and University of Easten Finland). Τις συνεδρίες και τις συζητήσεις προήδρευσαν και συντόνισαν Καθηγητές μέλη των δύο Εργαστηρίων του ΕΚΠΑ, η Καθηγήτρια Διοτίμα Λιαντίνη, η Καθηγήτρια Ειρήνη Χριστινάκη και ο Επίκουρος Καθηγητής Απόστολος Μιχαηλίδης. Την τρίτη ημέρα του Συνεδρίου, ημέρα Κυριακή, πραγματοποιήθηκε επιμνημόσυνη δέηση στη μνήμη του Αναστασίου Αλβανίας στον Καθεδρικό Ναό της Αρχιεπισκόπου Αθηνών.
Οι επιστημονικοί φορείς εξέφρασαν την ικανοποίησή και ευαρέσκειά τους με την ποιότητα, την ποικιλία και πρωτοτυπία των εισηγήσεων και την αυθεντικότητα των συζητήσεων, που ανέδειξαν άγνωστες όψεις του έργου του Αναστασίου.
Στο κείμενο συμπερασμάτων του συνεδρίου αναφέρονται μεταξύ άλλων τα εξής:
Το συνέδριο ολοκληρώθηκε με το πάνελ των Ιεραποστολολόγων (Αθανάσιος Παπαθανασίου, Εύη Βουλγαράκη-Πισίνα, John Ngige Njoroge, Cristian Sonea, Risto Jukko, Milutin Janjic). Η μεγαλύτερη τιμή προς την κληρονομιά ενός σεβαστού ιεράρχη και δασκάλου είναι η κατάλληλη συνέχισή του, και αυτό απασχόλησε την κατακλείδα του συνεδρίου. Έτσι, στο καταληκτικό πάνελ συζητήθηκαν οι προτεραιότητες και δυσκολίες του ιεραποστολικού έργου της Εκκλησίας σήμερα. Αναδείχθηκε η ανάγκη διακονίας της ενότητας και συνεργασίας στο πεδίο της ιεραποστολής, διατρανώθηκε η σημασία της ιεραποστολής ως κεντρικής ενέργειας και ανάσας της Εκκλησίας. Η εκκλησία δεν υπάρχει ως μια περίκλειστη περιχαρακωμένη και αυτοεκπληρούμενη κοινότητα, ως καθεστώς, αλλά ως σώμα Χριστού που μερίζεται μη διαιρούμενο για τη σωτηρία του κόσμου κατά το σταυραναστάσιμο πρότυπο του Χριστού εν Αγίω Πνεύματι. Για την κατάλληλη συνέχιση της κληρονομιάς του Αναστασίου, το συνέδριο ενημερώθηκε ως προς την πρόοδο των ιεραποστολικών σπουδών σε όλο τον κόσμο. Ιδιαίτερα τονίστηκε η ανάγκη της περαιτέρω καλλιέργειάς της Ιεραποστολικής ως ακαδημαϊκού αντικειμένου σπουδής και έρευνας. Είναι σημαντικό, η Ορθόδοξη ιεραποστολή που αναπτύσσεται με γεωμετρική πρόοδο σήμερα, να μην διέπεται από έναν ου κατ’ επίγνωση ζήλο, να μην ταλανίζεται από ακαταλληλότητα νοοτροπιών και πρωτοβουλιών, μήτε από κοσμικές επιθυμίες, όπως επεκτατικότητα, επικράτηση ή εθνικισμοί κάθε είδους. Η πράξη πρέπει να συμβαδίζει με τη θεωρία, και η ιεραποστολική δράση και διακονία της εκκλησίας να εναρμονίζεται με το πνεύμα του Ευαγγελίου και της χριστιανικής θεολογίας, με τη μακραίωνη ιστορική εμπειρία της Εκκλησίας και τη σπουδή της ποικιλίας και ομορφιάς του κόσμου, ώστε η πίστη να τον συναντά με τρόπο κατάλληλο και ελκυστικό, όπως το πραγμάτωνε η ξεχωριστή σε εύρος και ποιότητα συνεισφορά του μακαριστού αρχιεπισκόπου Αναστασίου.
Το πλήρες Πρόγραμμα του Συνεδρίου βρίσκεται εδώ!
Οι εκδόσεις Μαΐστρος και το περιοδικό Salt: Crossroads of Religion and Culture είχαν τη χαρά και την τιμή να είναι χορηγοί του Συνεδρίου. Περισσότερα για το συνέδριο στον φορέα διοργάνωσης, Μνήμη και Προτοπορία.